Prof. Dr. Gülden Köksal
Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü, Diyetetik Anabilim Dalı Başkanı

Giriş
İştahsızlık çocukluk yaş grubunda en çok yakınılan ve değerlendirilmesi çok güç ve bireysel bir sorun olarak gerek aileleri gerekse sağlık çalışanlarını en çok meşgul eden bir konudur. Bu gün çocuk hastanelerine bu nedenle başvuran dört beş çocuktan birinde belirgin yeme ve iştahsızlık sorunu vardır. Ailelerin çocuklarında en çok yakındıkları sorun "Hiçbir şey yemiyor" şeklindedir. Genellikle çocuk doktorları, diyet uzmanları, psikologlar bu sorunun çözümünde zorlanmaktadır. Çocuğun sağlıklı olduğunu gösteren birçok önemli bulgu vardır. Bunların başında yaşına uygun boy uzunluğu ve boyuna uygun ağırlık gelir. İştahsızlık için ölçüt çocuğun az yeme veya besin seçme davranışlarının nasıl bir sağlık sorununa neden olduğu şeklindedir. Çocuğun büyüme ve gelişmesinin genetik yapısına uygun olarak gelişmesi için gereken en önemli koşul yeterli ve dengeli beslenmesi gelmektedir. Beslenme tüm canlılar için yaşamda kalabilmenin temel koşulu olup her bebek doğar doğmaz anne sütü ile beslenmelidir. Bebeklik dönemi için beslenmede annenin desteği ve gayreti gereklidir. Annenin süt verimi bebek için gerekli tüm besinleri karşılamada yeterlidir bebek bu sağlıklı besinle büyüme hızını yakalar. Çocuklar her dönemde aynı büyüme hızını göstermezler. Bir-beş yaş çocukluk döneminde de büyüme hızına göre ve kişisel ayrıcalıklara göre iştah azalıp artacaktır. Yapılan çalışmalar iştah ile ilgili mekanizmaların çocuğun büyümek için gereksinim duyduğu etmenlerin etkisi altında olduğunu göstermiştir. Normal büyüme eğrisi gösteren çocuklarda 15-18. aylar arasında iştah en düşük düzeydedir. İlerleyen aylarda aşırı açlık ve yeme isteğinin azalmasından besini reddetmeye kadar dalgalanmalar gözlenebilir. Bir-beş yaş grubu çocukların en önemli silahı yiyeceği reddetmesi ve aileye veya çevreye duyduğu tepkiyi yemek yememekle dile getirmesi şeklindedir. Anne ve babanın veya çocuğun yakın çevresinde bakanların sorumluluk duygusu ile çocuğun günlük beslenmesinde tükettiği besinlerle yetinilmemesi, çocuğu başkalarının yedikleri ile kıyaslama beslenme örüntüsünde önemli sorunlara yol açabilir. İştahtaki isteksizlik ve dalgalanmalar davranışlara da yansıyabilir.